Etapy tworzenia Unii Gospodarczej i Walutowej

W traktacie z Maastricht określono 3-etapowy harmonogram realizacji UGiW.

I. Od 1 lipca 1990 do końca 1993

W tym czasie kraje wspólnot miały zapewnić pełną swobodę przepływu kapitału, poprawić funkcjonowania Europejskiego Systemu Walutowego (ESW) i zacieśnić współpracę pomiędzy bankami centralnymi. Na tym etapie miały być również stworzone ramy prawne UGiW, co nastąpiło poprzez podpisanie i wejście w życiu Traktatu o Unii Europejskiej.

II. Od 1 stycznia 1994 do 31 grudnia 1998

Postanowiono utworzyć we Frankfurcie nad Menem Europejski Instytut Walutowy, będący zalążkiem przyszłego Banku Centralnego. Jego obowiązkami były przede wszystkim: intensyfikacja współpracy pomiędzy narodowymi bankami centralnymi, koordynacja polityki walutowej państw ESW, prowadzenie prac przygotowujących do emisji wspólnego pieniądza.
Do końca tego etapu banki centralne krajów członkowskich miały uzyskać pełną niezależność od rządów.

W protokole do traktatu z Maastricht ustalono 5 kryteriów, warunkujących uczestnictwo w trzeciej fazie realizacji Unii Gospodarczej i Walutowej:

1. stabilności cen
2. deficytu budżetowego
3. długu publicznego
4. stóp procentowych
5. udziału w mechaniźmie kursowym ESW

W 1995 r. na szczycie Unii Europejskiej w Madrycie wyrażono wolę przejścia do trzeciego etapu tworzenia UGiW, począwszy od 1 stycznia 1999 r. Ustalona została również nazwa przyszłej, wspólnej waluty - EURO.

III. Od 1 stycznia do 1 marca 2002.

1 stycznia 1999 r. powstała Unia Gospodarcza i Walutowa. Na jej terytorium została wprowadzona wspólna waluta euro, która funkcjonowała w formie bezgotówkowej. W trakcie trzeciego etapu wszystkie ceny, na terenie strefy euro, były podawane w walucie narodowej oraz euro. 1 marca 2002 roku euro stało się jedynym środkiem płatniczym na terenie całej Unii. Euro weszło do obiegu w formie gotówkowej w 12 państwach UE.

Termin realizacji zadań, wyznaczonych w tym etapie, kończył się formalnie 30.06.2002 r.